Nɔrɔnan min be kɛ ka gafew siri, o yiriwali cogoya

Saan nataw la, duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ, nɔrɔnan minw be yɛlɛma yɛlɛma, u bena caya joona ka tɛmɛ u ka setigiya kan, o min bena nɔrɔnan minw be yɛlɛma yɛlɛma, olu ka baara hakɛ caya. A fɔra ko diɲɛ kɔnɔ baara hakɛ bena se 90% ɲɔgɔn ma saan 2010-2011. Erɔpu jamanaw ka ɲɔgɔnyeba min kɛra kɔsa la Barcelone, o y’a yira ko diɲɛ kɔnɔ baara hakɛ dɔgɔyara ka bɔ 90% ni kɔ la saan 2004 la ka se 87%-88% ma sisan.

Sugu ka kan ka ɲɛtaga sɔrɔ tugun, ɲinini be caya ni 2,8% ye saan kɔnɔ saan duuru nataw kɔnɔ, k’a sɔrɔ sɔrɔli bena caya ni 1,9% dɔrɔn ye saan kɔnɔ. Sisan, diɲɛ kɔnɔ, nɔrɔnan minw be se ka yɛlɛma ka bɔ yɔrɔ gwansanw na, u cayara ka bɔ tɔni miliyɔn 4 la saan kɔnɔ saan 2005 la ka se tɔni miliyɔn 25,3 ma saan kɔnɔ, u fanba be sɔrɔ Sinuwa jamana na, yɔrɔ min na a jatira ko a be se ka se tɔni 750 000 ma saan kɔnɔ.

Nɔrɔnan minw be yɛlɛma yɛlɛma, u dilanni y’a daminɛ ka taga Sinuwa jamana na. Gafew siricogo min be baara kɛ ni fɛɛrɛ kuraw ye, o bena yiriwa kosɔbɛ. O bena kɛ sababu ye ka yɛlɛmanibaw don nɔrɔnanw na minw be dilan Sinuwa jamana na ani u be nɔrɔ ɲɔgɔn na ni fɛn gwansanw ye.

Duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ, dɔ be farala mɔgɔw ka ɲinini kan ka nɔrɔ ɲɔgɔn na ni fɛn gwansanw ye. Jɔli ni fanikolon suguw yiriwali fɛ, ɲinini be cayara joona, yiriwali hakɛ ka ca ni diɲɛ hakɛ ye, a be to jateden fila la, ani yiriwali hakɛ min makɔnɔna, o be se ka se 10% ka taga se 15% ma.