Nɔrɔnan min be yɛlɛma ka gwɛ

Kulɛri minw ka ɲi ka kɛ nɔrɔnanw ye minw be yɛlɛma ka gwɛ, u ka ɲi ka yɛlɛma yɛlɛma. Ni yɔrɔ yɛrɛ yɛrɛ tɛ ni kulɛri kɛrɛnkɛrɛnnin dɔ ye, a ka ɲi ka nɔrɔnan nɛrɛmuguman ye min be yɛlɛma yɛlɛma. Tuma caaman na, nɔrɔnan nɛrɛmuguman min be yɛlɛma ka gwɛ, o be nɔrɔ ka ɲɛ ka tɛmɛ gwɛman kan.

Dugukolo jukɔrɔyɔrɔ labɛnni. Nɔrɔnan minw be yɛlɛma ka gwɛ, olu tɛ yɔrɔ labɛnnin lo kosɔbɛ i n’a fɔ nɔrɔnan tɔɔw, nka buguri ni tulu min be yɔrɔ sanfɛ, u ka ɲi ka bɔ yen hali bi ka ɲɛ walisa a ka se ka nɔrɔ ka ɲɛ.

Baara wagati. Baarakɛwagati teliman ye nɔrɔnanw ye minw be yɛlɛma ka gwɛ. Nɔrɔnan minw be yɛlɛma ka gwɛ, u ka baara wagati ka teli ka kɛ sekɔndi 15 ɲɔgɔn ye. Komi mɔgɔw be baara kɛra ni bi tile dilancogow ye kosɔbɛ-lajɛyɔrɔw-baara wagati min ka ɲi ka kɛ nɔrɔnanw ye minw be yɛlɛma ka gwɛ, o be surunyana ka taga. Ɲɛyirali fɛ, ka gafew siri ani ka kumakanw dilan, o be baara kɛ sekɔndi 5 ɲɔgɔn kɔnɔ.

Temperature min be se ka yɛlɛma. Nɔrɔnan minw be yɛlɛma ka gwɛ, u be se ka yɛlɛma dɔɔni dɔɔni funteni hakɛ la. Ni funteni hakɛ dɔ sera, nɔrɔnan min be yɛlɛma ka gwɛ, o be daminɛ ka nɔgɔya; ni funteni hakɛ dɔ jukɔrɔ, a be funu. O kama, an ka ɲi k’an janto koɲuman fɛɛn min be kɛ yɔrɔ min na, o ka funteni be yɛlɛma cogo min na n’an be nɔrɔnan dɔ sugandi min be se ka yɛlɛma yɛlɛma.

Nɔrɔli. Nɔrɔli min be kɛ ni fɛn gwansanw ye, o tilanin lo nɔrɔli joona ani nɔrɔli kɔfɛ. Ni nɛgɛkunbɛnnan fɔlɔ ni nɛgɛkunbɛnnan laban ka kɛcogow be bɛn ɲɔgɔn ma, o dɔrɔn lo be se ka nɛgɛkunbɛnnan min be yɛlɛma yɛlɛma, o be se ka to a nɔɔ na ni dugukolo jukɔrɔyɔrɔ ye. Nɔrɔnan minw be yɛlɛma ka gwɛ, u dilan wagati la, a ka ɲi k’a filɛ n’u be se ka oksidi, halozɛni, asidi ni alkali kɛlɛ, ani u be se ka plastiki kɛ. Nɔrɔnan minw be yɛlɛma ka gwɛ, olu ka nɔrɔcogo be yɛlɛma ka kɛɲɛ ni dugukolo jukɔrɔla minanw ye; o la, nɔrɔnan sifa caaman ka kan ka sugandi ka kɛɲɛ ni fɛɛn tigitigi min be nɔrɔ ɲɔgɔn na.